ساختار اشعار رودکی

ایتی اشعاری را از رودکی گرد آورده بود، که بیشتر روی مشاهدههای شاعر و روعیت او از جهان پیرامونش تأکید داشت و هدفش این بود ثابت کند این شاعر نابینا نبود. و بالاخره انک هیچ شاعر دیگری را در ادبیات فارسی، که بیش از 20 هزار شاعر صاحب دیوان دارد، نمیتوان یافت، که با این القاب و عناوین محترمانه همچون آدمالشّعرا، سلطان الشعرا، کاروانسالار شاعران، مقدّم شاعران، صاحب قران شاعری، استاد استادان، که در مجموع 22 عنوان بوند، یاد شود و حق بر جانب بلعمی است، که گفته: رودکی را در عرب و عجم نظیر نیست. در بسیاری از کشورهای توسعه یافته، از آب خاکستری در مصارفی نظیر آبیاری فضای سبز و …

آتاترک (اولین رئیسجمهور ترکیه) در سال ۱۹۲۸، الفبای عثمانی را با الفبای آوایی لاتین جایگزین نمود و کلمات بیشمار عربی، فارسی و… گویند او نخستین کسی است که به فارسی شعر نکو گفته باشد. در همه ی سرچشمه ها(آن چیزی که در ایران منابع و معاخذ گفته می شود ) ادبی و تاریخی کهن فارسی زادگاه رودکی را قریه ی بنج یا بنجرودک در نزدیکی شهرهای نخشب و سمرقند ذکر کرده اند و از جمله نخستین خبری که در نسخه خطی ضبط گردیده، همانا معلومات “کتاب الانساب” است، که به قلم تاج الاسلام ابو سعید عبد الکریم بن محمد بن منصور بن ابوبکر محمد تمیمی مروزی ثمعانی تعلق دارد.

بسیار عجیب است که مزار رودکی پدر شعر فارسی نیز چون فردوسی بزرگ قرن ها ناشناخته مانده بود و نخستین باردر قرن بیستم میلادی توسط استاد صدر الدین عینی- “سردفتر ادبیات معاصرتاجیک” و یا پدر شعر امروز تاجیکستان بر اساس نشانه های تذکره ها و داده های تاریخی مکتوب شناسایی شد. استاد عینی در سال 1939 میلادی با انتشار نتایج پژوهش های خود ادعا می کند که روستای زادگاه استاد رودکی را یافته است.

حالا می خواهم در مورد شهر پنجکنت بگویم که روستای پنجرود در 60 کیلومتری شرق این شهر قرار دارد. که در بازسازی آخرین سهم هنرمندان نیشابوری برجسته است. برنامه احیای تالابهای فارس اردیبشهت ماه پارسال با برگزاری کارگاههای آموزشی و توجیهی پیگیری شد و متخصصان تاکید کردند: باید شرایطی برای احیای تالابهای استان مهیا شود که شوراهای اسلامی نقش میراب و کدخدا را پیاده و بهره برداران به حرف شوراها توجه کنند. همچنین او بر اساس شواهد و قراین و البته اشراف کاملی که به این نقاشیها و متن شاهنامه دارد، یکی از تصویرها را به رستم نسبت میدهد و در واقع کهنترین نقش رستم این پهلوان اساطیری ایرانی در آثار بهدست آمده از شهر پنجکنت مشاهده میشود.

دیگری میان خراسان و ماوراءالنهر که در آثار اساطیری، مرز ایران باستان و توران به شمار می رود که در گفتگو هابیشتر رود اخیر مورد نظر است که در پیشینه تاریخی آن آمده است که در مرز شرقی خراسان بزرگ ( که امروزه به خراسان ایران و افغانستان تقسیم شده ) رود بزرگی به نام جیحون ( نام قدیم جیحون، امو است ) جاری بوده است و سرزمین های آن سوی رود را ماوراءالنهر ( فرارود یا ورارود ) می خواندند . در سمت شرقي اين بقعه ها و بر بلنداي تپه هاى مجاور گورستانى عجيب وجود دارد . در حالی که باد گرفته و باران تندی میآمد با تاکسی به آن سمت رفتیم.

یکی از نقاشی ها که در تالار چهل ویکم قرار دارد ، تجسم کامل هفت خان رستم است که چند قرن بعد از آن شرح مبسوط آن را در شاهنامه فردوسی می توان دید . بازمانده های جسد را به آزمایشگاه های مسکو بردند و به مدت دو سال آن را مطالعه کردند، تا به نتیجه ی تحقیقات اطمینان تمام و کامل حاصل کنند. استاد نفیسی در این کتاب با استناد از 93 منبع و مأخذ 1048 بیت استاد شاعران را گرد آورد، که در علم رودکی پژوهی نظیر ندارد و هرچند قبل از این و پس از این نیز ده ها کتاب و رساله و مقاله راجع به صاحب قران شاعری با زبان های مختلف تهیه، تدوین و تألیف گردید، ولی بیمحابا کتاب “محیط زندگی و احوال و اشعار رودکی” کامل ترین و ارزشمندترین اثر در رودکیشناسی محسوب میگردد و هیچ پژوهش دیگر از لحاظ ارزش و محتوا به این کتاب برابری نمیکند و محال است کسی به تحقیق و تدقیق آثار استاد رودکی دست بزند و از این کتاب بهرهای نبرد.

اما اگر شعر «معماری زبان و موسیقاییشدن تصویر عواطف انسانی در زبان» باشد (شفیعیکدکنی، 1391ب: 15)، بیشک راز ماندگاری و جاودانگی رودکی که از معماران بزرگ زبان فارسی است، باید در همین معماری زبان و موسیقاییکردن عواطف انسانی در زبان جست و جو شود. انسداد روده در سی روز اول بعد از جراحی رایج است ، مخصوصا اگر جراحی شما مربوط به شکم باشد . وی بیان کرد: قلب تالاب پریشان چشمه بنگ است و اگر زمینهای کشاورزان خریداری شود؛ عبور و مرور آنها در منطقه قطعشده و اتفاقات اینچنینی رخ نمیدهد.

مقبره استاد رودکی که در 60 کیلومتری شرق شهر پنجکنت قرار دارد، از بنای هشت ضلعی خشتی با حجره ی یک گنبده تشکیل شده است. همین طور استاد صدرالدین عینی پس از کند و کاو مفصل و مسافرت به روستاهای اطراف شهر های سمرقند گذارش به روستای پنجرود در ناحیه پنجکنت می افتد و درمی یابد بنجرودک معرب پنجرودک و یا پنجرود است، که مزار بزرگوار گمنامی را در خود دارد و مردم آن را گرامی می دارند. روز 16 اکتبر سال 1958 استخوان هارا بازپس به روستای پبجرود برگرداندند و در همان جا دوباره به خاک سپردند.

همچنین، دادههای این مقاله نشان میدهند که هر چند خشکسالیِ ناشی از کاهشِ بارندگیها هم در کاهشِ قابلتوجه ذخایرِ سفرههایِ آبِ زیرزمینی در ایران موثر بوده است، تخلیه سفرههایِ آب زیرزمینی در ایران عمدتا ناشی از فعالیتهای انسانی به وقوع پیوسته است. از اسماعیل بن محمد بن اسلام قاضی سمرقندی روایت کرده اند که ابوعبدالله بن ابو حمزه سمرقندی آورده است… از جمله مراکز دیدنی و تاریخی پنجکنت، مقبره کهن رودکی و محمد بشار، کوه های فان و عرچه میدان، چهلمحراب، آسیا، جنگل لیلی و مجنون؛ دریاچه های کول کلان و هفت کول، قله های بلند و سر سفید چم ترغه و گردنه ی شیر را می توان نام برد.

۱- من کشور ترکیه را انتخاب میکنم زیرا علاوه بر آب و هوای خوب، مکانهای جالب و دیدنی زیادی در ترکیه وجود دارد؛ مثل سواحل دریای مدیترانه، آثار باستانی، مراکز خرید و… پنجکت یکی از مهمترین مراکز باستانی آسیای مرکزی است که از نفوذ هنر ایرانی حکایت می کند .این شهر باستانی که اکنون از مراکز طراز اول مطالعات باستان شناسی و هنری آسیای مرکزی به شمار می رود . نقاشی های دیوار قصر پنجکت که به صورتی کاملا سالم به دست آمده از عالی ترین آثار باستانی است که از دوران باستان باقیمانده است . از آنجا که متن توراتی به ویژه در بحث تاریخی درباره منطقه مورد استفاده قرار گرفته است و به منظور پی بردن به درجه اعتبار برخی از آثار تاریخی پژوهشی، نویسنده از رویکرد تاریخ محور و باستان شناسی به عنوان درگاه دوم برای ورود به موضوع قدس بهره برده است و بر تولیدات و پژوهشهای تاریخی تطبیقی تکیه و تلاش کرده است تا از آثار تاریخ نگاران متخصص در تاریخ قدیم اسرائیل استفاده کند.

راستی، برای من دانشجو سخن گفتن در حضور استادان بزرگ خیلی هم آسان نیست. در سال 1956 که جمهوری شوروی تاجیکستان تصمیم جشن گرفتن 1100 سالگی رودکی را گرفت، مخایل گراسیم اف(زندگی بین سال های 1907-1970 میلادی) مردم شناس، باستان شناس و مجسمه ساز شهیر روس همراه گروه تحقیقاتی دانشمندان تاجیک و روس عازم پنجرود می شوند و گور مورد نظر استاد عینی را باز می کنند و با بررسی بازمانده های جسد مدفون تمام نشانه هایی را برای شناسایی پیکر رودکی مشخص کرده بودند، می یابند.

دیدگاهتان را بنویسید